Menu

Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /uprawypolowe/components/com_k2/models/item.php on line 763

Na ratunek krowiej wątrobie

Wątroba krowy wysokomlecznej jest tak wyeksploatowana, że wygląda jak u alkoholika. To cena za wydajność mleczną. Może da się tego uniknąć, a przynajmniej ograniczyć? - Pytamy dr Marcina Gołębiewskiego z SGGW.

 

Tak jak w przypadku wielu schorzeń ważne jest uwarunkowanie genetyczne, a obserwujemy że niektóre linie tej samej rasy, np. najpopularniejszych i najwydajniejszych holsztyńsko-fryzyjskiej, są bardziej lub mniej predestynowane do wystąpienia tych zaburzeń. Genetyka to jednak nie wszystko, a w wielu przypadkach jest to kształtowane środowiskowo, czyli mamy na to wpływ. Niewątpliwie duże znaczenie w przypadku chorób metabolicznych ma właściwe żywienie i zarządzanie nim, już od etapu zaplanowania i przygotowania paszy, przez właściwy proces konserwacji oraz zadawania w określonych proporcjach. Musimy wybierać zwierzęta mniej genetycznie predysponowane, a w wielu indeksach hodowlanych mamy informację o skłonności do chorób metabolicznych u córek buhaja, pamiętając o jakości paszy.

Jak duży ma ona wpływ?

Prowadziliśmy badania na temat wpływu statusu metabolicznego krów na jakość produktu mlecznego, a nawet młode krowy, pierwiastki, ku naszemu zdziwieniu, schodziły w czasie eksperymentu. Była to okazja do wykonania sekcji zwłok, która wykazywała że już u pierwiastek, czyli krów 2,5-3 letnich, wątroba przypominała tę u alkoholika. Co wówczas począć? Jeden z głównych motorów zmian patologicznych jest otłuszczanie wątroby, zarówno u krów, jak i u ludzi, i tego należy unikać. Otłuszczona wątroba mocno ogranicza mikrocyrkulację krwi, a widoczną tego oznaką jest zmiana barwy z ciemnobrunatnej na pomarańczową. Za kolor ten odpowiada właśnie tkanka tłuszczowa i zalegające metabolity. Adekwatne żywienie, zbilansowana dawka pokarmowa, może jednak to ograniczyć.

Zbilansowanie to jedna sprawa i zachęcamy do tego, by usiąść z kalkulatorem i to sobie dobrze przeliczyć. Druga sprawa to jakość kiszonki, a ta bywa bardzo różna… wpływ ma tu przecież termin zbioru, zawartość suchej masy, również jakość ugniecenia, czyli wyparcia powietrza. Co jeszcze możemy zrobić, aby kiszonka jutro wyszła nam lepsza niż dziś?

Ważną jest sprawa mikrobiologicznych zanieczyszczeń i wtórnych metabolitów, czyli mykotoksyn. Zazwyczaj koncentrujemy się na wartości pokarmowej, ale nie ma nic bardziej mylnego niż wartościowa pokarmowo kiszonka, która nie nadaje się do wykorzystania z powodu mikrobiologicznego – porażenia grzybami. Proces produkcji dobrej kiszonki rozpoczyna się kilka miesięcy wcześniej. Rolnicy często w pędzie i natłoku działań, zapominają o aspektach takich jak wybór odmiany, agrotechnika, ochrona i nie wiążą zaistniałych tu zaniedbań z ostatecznym produktem. A ponieważ nie mają za bardzo możliwości przedyskutowania tych związków przyczynowo-skutkowych, rokrocznie powtarzają błędy.

Wspomniał pan na wykładzie innowację w konstrukcji sieczkarń, a mianowicie taką konstrukcję bębnów, które się nie tylko obracają, ale również przesuwają względem siebie poprzecznie. Jak to jest?

Miałem kontakt z taką właśnie nową technologią, gdzie krowy otrzymują paszę bardziej strukturalną, składającą się z dłuższej sieczki, ale nie wpływa to negatywnie na strawność, bo ściana komórkowa poszatkowanych roślin i ziarno są nie tylko gniecione ale również rozcierane przez sieczkarnię. Większa długość źdźbeł powoduje, że przeżuwacz dłużej ją przeżuwa, co zapobiega kwasicy i innym schorzeniom metabolicznym, pozwala jej fizjologicznie odżywiać się oraz nie występują straty. Doświadczenia, które robiono w USA, są bardzo obiecujące, bo uzyskuje się nieco zwiększoną produkcyjność przy dużo lepszym stanie zdrowotnym. Nowe technologie wybierać należy nie dlatego, że są nowe, ale dlatego, że wnoszą coś dobrego do jakości paszy. A tak właśnie tu się dzieje.

Zawsze też można pomyśleć o dodatkach do paszy, które będą wspomagały zdrowie naszych zwierząt, jak choćby ostropest, który dobroczynnie działa na wątrobę nie tylko człowieka ale również zwierzęcia.

Ostropest i inne substancje, które mają stanowić alternatywę dla chemioterapeutyków, są w centrum zainteresowań naukowych, bo przy wysokich wydajnościach i potrzebach zwierząt musimy wykluczać to, co jest przyczyną problemów, czyli antybiotyki, które powodują antybiotykooporność. Jedną ze ścieżek jest stosowanie takich właśnie substancji naturalnych jak ostropest, a innymi wykorzystanie nanotechnologii lub środków biologicznych, czyli skierowanie odpowiednich bakterii i wirusami bakteryjnymi pożytecznych przeciwko bakteriom wywołującym schorzenia. Są to nowoczesne metody również w medycynie ludzkiej, ale jesteśmy u nas w SGGW i innych ośrodkach naukowych całkiem zaawansowani w tym temacie. Jednak diabeł tkwi w szczegółach: takie badania są metodycznie bardzo trudne do przeprowadzenia, a problemem jest porównywanie osobników, bo indywidualna zmienność jest duża, więc badania takie musiałyby być przeprowadzane na bardzo dużej liczbie zwierząt, więc byłyby bardzo drogie. Te badania, które znam, pokazują efekt pozytywny, ale jest on na granicy efektu istotnego. Tendencja jednak jest dobra. Należy też stosować najpierw metody naturalne, nim przejdziemy do metod chemicznych. Z metodami chemicznymi bowiem zdarza się, że hodowca jeszcze nie wyszedł z karencji po jednym antybiotyku, a już musi stosować kolejny i efekty nie są zadowalające, bo ilość bakterii patogenicznych jest ogromna, a antybiotykooporność stała się poważnym wyzwaniem. Należy zapobiegać problemom, bo walka może być trudna.

Rozmawiała Alicja Szczypta.


Warning: count(): Parameter must be an array or an object that implements Countable in /uprawypolowe/templates/gk_gamenews/html/com_k2/templates/default/item.php on line 132
powrót na górę

Maszyny rolnicze

  • Ciągniki
  • Opryskiwacze
  • Siewniki
  • Zielonkowe
  • Kombajny
  • Pozostałe

Chemia rolnicza

  • Środki ochrony
  • Nawożenie

Porady eksperta

  • Uprawa

Uprawa Kukurydzy

  • Pobierz magazyn

Uprawy

  • Kukurydza
  • Rzepak
  • Zboża
  • Pozostałe