Menu

Nawożenie pod kukurydzę

Kukurydza stosunkowo słabo reaguje na miejsce w zmianowaniu. Jeżeli nie uprawia się kukurydzy bezpośrednio na oborniku, wówczas najlepszym przedplonem są okopowe na oborniku. Bardzo dobrym przedplonem są rośliny strączkowe i motylkowe drobnonasienne, następnie mieszanki strączkowo-zbożowe. Uprawiana po zbożach, stanowi bardzo korzystny „przerywnik” w monokulturze roślin zbożowych. Kukurydza w uprawie na ziarno, może być przez wiele lat uprawiana po sobie, w monokulturze. W żadnym przypadku nie jest zalecana uprawa kukurydzy na kiszonkę, jako poplonu po życie na spasanie, lecz wyłącznie w plonie głównym. Tylko taka uprawa gwarantuje uzyskanie paszy o odpowiedniej wartości.  


Zaletą uprawy kukurydzy jest możliwość jej uprawy na znacznie szerszym zakresie gleb niż pszenicy, nawet na glebach lekko kwaśnych (od pH 5,5) i nawet na kompleksie IVb. Na analogicznych stanowiskach uzyskuje się plony dwukrotnie wyższe niż pszenicy i innych zbóż.  Niektórzy producenci traktują kukurydzę, jako „pszenicę gleb lekkich” i uprawiają ją z powodzeniem nawet na glebach klasy V. Trzeba jednak pamiętać o wysokim zapotrzebowaniu kukurydzy na wodę, nie ze względu na nadzwyczajne wymagania tej rośliny, ale na wysoką produkcję suchej masy na określonej jednostce powierzchni. Wymagania termiczne, szczególnie w warunkach Polski Północno-Wschodniej i dostęp wody (na obszarze całego kraju) są głównymi czynnikami decydującymi o powodzeniu w uprawie kukurydzy.
Nawożenie kukurydzy jest uzależnione od naturalnej zasobności gleby, przedplonu i wysokości oczekiwanego plonu ziarna lub zielonej masy do zakiszania oraz od odległości stosowania obornika lub gnojowicy w płodozmianie. Nawożenie kukurydzy jest uzależnione od naturalnej zasobności gleby, przedplonu i wysokości oczekiwanego plonu ziarna lub zielonej masy do zakiszania.
Wytworzenie 1 tony ziarna, z odpowiednią ilością słomy wymaga 25 kg N, 12 kg P205, 30 kg K20, 10 kg MgO, 4 kg S (siarki). Wytworzenie 2 ton suchej masy kiszonki wymaga 30 kg N, 18 kg P2O5, 35 kg K20, 5 kg S. W zależności od zasobności gleby zaleca się następujący poziom nawożenia: 120-160 kg N, 80-120 kg P2O5 i 140-180 kg K2O.
 Obornik jest stosowany w gospodarstwach prowadzących chów zwierząt, w uprawie na kiszonkę, rzadziej w uprawie na ziarno. Obornik i gnojowica obok makroskładników zawierają również mikroskładniki. W przypadku stosowania nawozów organicznych nawożenie mineralne ma charakter uzupełniający i może być zredukowane do połowy wymaganych dawek. Obornik bydlęcy zawiera dużo potasu, a obornik od trzody chlewnej dużo fosforu. W przypadku stosowania dużych dawek obornika bydlęcego można zrezygnować ze stosowania potasu i ograniczyć zastosowanie azotu do 60 kg N i fosforu do 50 kg P2O5. Słoma kukurydziana pozostała po zbiorach kukurydzy na ziarno ma około 40% wartości nawozowej obornika, pozostawia w glebie dużo potasu.
Poszczególne makroskładniki pełnią różna rolę w żywieniu kukurydzy:
Azot (N - jest najbardziej plonotwórczym składnikiem pokarmowym. Decyduje o szybkości wzrostu i wielkości masy roślin, a w konsekwencji o plonie ekonomicznym. Ograniczenie pobierania azotu następuje w temperaturze poniżej 5C. Rośliny wykazujące objawy niedoboru azotu mają bladozielony kolor liści. Liście zasychają początkowo od szczytu, a następnie wzdłuż nerwu głównego. Rośliny rosną wolno, dojrzewają późno. Brak azotu wpływa na ograniczenie pobierania fosforu i potasu. Zapotrzebowanie na azot gwałtownie wzrasta w okresie kwitnienia roślin i w okresie nalewania ziarna, aż do końca wegetacji.
Fosfor (P2O5) - kukurydza, jest szczególnie wrażliwa na niedobór fosforu w początkowych okresach wzrostu i rozwoju roślin. Słabo wykształcony system korzeniowy w warunkach chłodu, lub wysokich różnic temperatur dnia i nocy, uniemożliwia pobieranie fosforu z gleby. Liście kukurydzy wykazującej brak fosforu przyjmują czerwonawe zabarwienie, a łodygi są cienkie i purpurowe. Zjawisko to jest określane mianem „głodu fosforowego”. Niedobór fosforu skutkuje spadkiem plonu, kolby są zdeformowane i słabo wypełnione ziarnem.
Potas (K2O) – odgrywa ważna rolę w procesie fotosyntezy i transporcie asymilatów, a także w gospodarce wodnej rośliny. Zapotrzebowanie kukurydzy na potas, podobnie jak na azot jest bardzo wysokie. Niedobór potasu silnie ogranicza plony ziarna i zielonej masy oraz zmniejsza odporność roślin na choroby i na stresy środowiskowe. Objawy niedoboru na roślinach to nienaturalne, ciemnozielone zabarwienia liści i powstawanie nekrotycznych plam na brzegach blaszek liściowych.
Magnez (MgO) – -powoduje szybki przyrost biomasy w krytycznych fazach wzrostu, zwiększa ilość i jakość białka. Objawy braku magnezu w roślinach to żółtobiałe przebarwienia wzdłuż nerwów blaszek liściowych, zaburzenia w przebiegu kwitnienia i zapylania, co ogranicza zawiązywanie kolb i ich wypełnienie ziarnem.
Spośród mikroskładników największe znaczenie dla kukurydzy mają cynk i bor, a na glebach zasadowych mangan. Brak cynku objawia się ograniczeniem wzrostu roślin i występowaniem białych lub biało-żółtych pasków po obu stronach żyłki liścia (chlorozy cynkowej). Nawozy zawierające cynk skutecznie likwidują niedobory tego składnika. Zwiększają odporność roślin na wiosenne chłody. Około 80% gleb w Polsce wykazuje niska zasobność boru. Brak boru negatywnie wpływa na proces wytwarzania organów generatywnych. Kwitnienie kukurydzy jest zaburzone, co odbija się na zawiązywaniu ziarniaków w kolbach.
Wyniki badań gleb na zawartość makroelementów na terenie całego kraju wykazały, że wapnowania wymaga 45% gleb, dodatkowo na 16% gleb jest wskazane. Na 13% gleb potrzeba wapnowania jest ograniczona, a na 26% zbędna. Prawie połowa gleb wykazała odczyn od lekko kwaśnego do zasadowego. Aż 31% gleb wykazało odczyn kwaśny, a 21% bardzo kwaśny. Potrzeba wapnowania wielu gleb jest, więc ewidentna. Wapń jest nie tylko składnikiem budulcowym każdej komórki roślinnej, ale jest niezbędne do prawidłowego pobierania innych makro i mikroskładników. Niedobór magnezu występujący w około 1/3 gleb w Polsce, szczególnie na glebach lekkich, wpływa bardzo niekorzystnie na plonowanie kukurydzy. Przy wapnowaniu gleb ubogich w magnez zaleca się stosowanie wapna węglanowo magnezowego w ilości 2-4 t/ha, w zależności od odczynu gleby.
Badania wykazują, że 35% gleb ma wysoką lub bardzo wysoką, a 27% średnią zawartość fosforu, podczas gdy 37% niską lub bardzo niską zawartość tego składnika. Tylko około 25% gleb miało wysoką lub bardzo wysoką, 28% średnią i 57% niską i bardzo niską zawartość potasu.
Znajomość zawartości składników pokarmowych w własnych glebach jest niezbędna do określenia prawidłowych dawek nawożenia mineralnego.

dr inż. Roman Warzecha
Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin
- Państwowy Instytut Badawczy
Radzików

powrót na górę

Maszyny rolnicze

  • Ciągniki
  • Opryskiwacze
  • Siewniki
  • Zielonkowe
  • Kombajny
  • Pozostałe

Chemia rolnicza

  • Środki ochrony
  • Nawożenie

Porady eksperta

  • Uprawa

Uprawa Kukurydzy

  • Pobierz magazyn

Uprawy

  • Kukurydza
  • Rzepak
  • Zboża
  • Pozostałe