Menu

Znaczenie orki przedzimowej

Przygotowuje rolę pod rośliny okopowe oraz jare wczesnego siewu.

 

Orka przedzimowa jest jednym z najpóźniej wykonywanych zabiegów uprawowych.
Starannie wykonana korzystnie wpływa na plonowanie, a szereg doświadczeń wskazuje, że najlepiej jest ją wykonywać na głębokość około 26 – 28 cm.


Zalety orki głębokiej


Orka jest podstawowym zabiegiem uprawowym, który przywraca sprawność produkcyjną gleby. Jedną z zalet orki przedzimowej jest dokładne przykrycie masy resztek pożniwnych, międzyplonów czy nawozów organicznych. Poszerzeniu ulega też strefa, w której mogą się swobodnie rozwijać korzenie uprawianych roślin. Starannie wykonana orka głęboka skutecznie niszczy patogeny i szkodniki zimujące w roli oraz uporczywe chwasty rozłogowe. Przyczynia się również do częściowego zniszczenia nasion chwastów poprzez głębokie ich przykrycie. Pozostawione i nie przykryte na powierzchni pola resztki roślinne oraz uprawa zbóż po sobie sprzyjają rozwojowi chorób grzybowych i szkodników. Dlatego też przy dużej ich ilości zaleca się wykonywanie orki pługiem wyposażonym w przedpłużki, które ścinają wierzchniej warstwę skiby z masą roślinną lub obornikiem i umieszczają ją na dnie bruzdy. Takie postępowanie ma na celu dokładne rozmieszczenie resztek w glebie oraz przyspieszenie ich mineralizacji w zaoranej warstwie. Orka powoduje też wydobywanie koloidów z głębszych warstw i mieszanie ich z powierzchniowymi. Rozluźnia rolę i zwiększa jej porowatości, co sprzyja poprawie jej aktywności biologicznej. Szczególnie duże znaczenie orka głęboka ma na glebach lżejszych, których w naszym kraju jest najwięcej. Gleby lekkie takie jak np. piaski gliniaste zawierają cząstki o różnych rozmiarach, które charakteryzują się stosunkowo niską porowatością naturalną - około 30%. W związku z tym orka na glebach lekkich jest bardziej korzystna niż coraz częstsze stosowanie uprawy bezpłużnej czy różnego rodzaju uproszczeń.


Warunki pogodowe i głębokość orki


Orkę głęboką należy wykonywać podczas dobrej pogody, a więc gdy nie jest zbyt mokro, ponieważ duże uwilgotnienie gleby ma decydujące znaczenie dla jakości jej wykonania. Gdy jest zbyt mokro, to zwiększa się opór gleby dla pługa oraz poślizg kół napędowych ciągnika. Niekorzystnym efektem jest też niszczenie struktury gruzełkowatej gleby oraz możliwość powstawania podeszwy płużnej. Dlatego też jeżeli są dobre warunki pogodowe, to w pierwszej kolejności należy zaorać gleby ciężkie. Gleby lżejsze można zaorać później, nawet tuż przed zamarznięciem oraz przy większej ich wilgotności. Struktura roli po wykonaniu orki na glebach lekkich powinna być rozluźniona, co będzie sprzyjało równomiernemu magazynowaniu wody z opadów i śniegu. Wykonując orkę na glebach ciężkich warto zwrócić uwagę na jej wyskibienie. Lepsze działanie strukturotwórcze mrozu występuje przy orce pozostawionej w ostrej skibie. Dotyczy to zwłaszcza gleb zlewnych (gliny, mady, iły), gdzie po wykonaniu orki głębokiej powierzchnia pola powinna być pozostawiona na okres zimy w ostrej skibie, co zapobiega nadmiernemu zagęszczeniu warstwy ornej. Takie postępowanie pozwala też na utrzymanie gleb ciężkich w dobrej strukturze, ponieważ warstwa orna będzie rozluźniona, co ułatwi wiosenne uprawki. Powierzchnie pól pozostawione na okres zimy w ostrej skibie mają też większe możliwości magazynowania wody. Zabieg wyrównywania roli na takich glebach nie jest wskazany, ponieważ zwiększa ich zwięzłość, pogarsza strukturę i sprzyja tworzeniu się zaskorupienia. W ostrej skibie orka powinna być też pozostawiona na zboczach i terenach pagórkowatych. Wykonywać ją wówczas należy w poprzek skłonu, co chroni glebę przez erozją wodną i pozwala na lepsze rozkruszenie zwięzłej odwróconej skiby, wskutek oddziaływania mrozu.

Wyrównywanie (orka z wałem lub włóką lub np. bronowanie) orki przedzimowej zaleca się w przypadku planowania uprawy buraków cukrowych. Nie należy jej wtedy wykonywać ze zbyt dużym wyskibieniem. Lepiej jest orkę wyrównać, bowiem na wiosnę wyskibione części gleby podlegają nadmiernemu przesuszeniu. Taka gleba mimo uprawy przedsiewnej wykazuje duże zróżnicowanie pod względem wilgoci i może powodować słabsze, a zwłaszcza niewyrównane wschody buraków.


Głębokość orki


Głębokość orki nie powinna być wykonywana poniżej warstwy próchnicznej roli i uwzględniać gatunkek uprawianych roślin. Na glebach średnich i ciężkich, wykonywanie orki na głębokość większą niż 30 cm jest nieuzasadnione ekonomicznie. Należy podkreślić, iż zwiększenie głębokości orki o każdy 1 cm powyżej 15 cm powoduje wzrost zużycia paliwa od 0,48 do 0,55 l/ha (w zależności od składu mechanicznego gleby). Głębiej należy zaorać pole pod buraki i ziemniaki (25 - 30 cm), a pod zboża można płycej (22 - 25 cm). Po roślinach okopowych pod które była wykonywana orka głęboka, a zbiór wykonano w optymalnych warunkach wilgotnościowych, orka może być też płytsza 22-25 cm. Po kukurydzy i roślinach wieloletnich, powinna być wykonana na głębokość 25 – 30 cm. Warto pamiętać, aby co roku wykonywać orkę na inną głębokość, co będzie zapobiegało tworzeniu się podeszwy płużnej. Wykonując orkę przedzimową, należy pamiętać, że jej nadmierne pogłębianie nie jest najlepszym sposobem na likwidowanie podeszwy płużnej. Może wówczas dochodzić do wydobywania na powierzchnię silnie zagęszczonej warstwy podornej, która jest nieurodzajna i tworzy trudne do rozbicia grudy. Spulchnienie warstwy podornej można skutecznie wykonać poprzez zastosowanie dodatkowych pogłębiaczy podczas orki, które będą spulchniały warstwę gleby leżącą poniżej zasięgu działania lemiesza na kilka centymetrów poniżej głębokości wykonywanej orki.

Dobrze wykonana orka przedzimowa to gwarancja dobrego rozluźnienia roli, która będzie magazynowała duże ilości wody w okresie zimowym.

powrót na górę

Maszyny rolnicze

  • Ciągniki
  • Opryskiwacze
  • Siewniki
  • Zielonkowe
  • Kombajny
  • Pozostałe

Chemia rolnicza

  • Środki ochrony
  • Nawożenie

Porady eksperta

  • Uprawa

Uprawa Kukurydzy

  • Pobierz magazyn

Uprawy

  • Kukurydza
  • Rzepak
  • Zboża
  • Pozostałe